Jak dobierać próbę badawczą?

 

Badania rynkowe przeprowadzane są nieustannie przez firmy i to wielokrotnie w roku- na wielu poziomach. Mogą to być badania np. lokalne, ogólnopolskie, a może i nawet międzynarodowe. Badania na małej próbie badawczej około 30 osób, reprezentatywnej grupie ok. 1000 osób, a może to być to na sondażowej grupie waszych klientów? Wszystko jest zależne od tego jaki chcemy o siągnąć cel.

Kiedy podejmujemy decyzję o przygotowaniu badania marketingowego, trzeba zadać sobie kilka pytań:

1.      Jaki mamy cel badawczy?

2.      Kogo będziemy pytać (ankietować)? Jaka liczba próby? Jaka metoda badawcza? Na jakich klientach nam zależy?

3.      Jakie mamy zasoby finansowe?

4.      Jakie mamy zasoby osobowe do przeprowadzenia badania i analizy danych?

Jednak to nie wszystkie pytania, ponieważ musimy sprawdzić, jak rozumieć próbę badawczą?

Sprawa nie jest taka oczywista i przy okazji kolejnego badania, może ona wyglądać zupełnie inaczej. Na dobór próby składa się między innymi:

1.      Określenie badanej zbiorowości

2.      Określenie operatu losowania (np. baza danych odbiorców producenta, wykaz statystyczny z rejestru przedsiębiorstw)

3.      Ustalenie liczebności grupy (czy to będzie 300 firm lub ok. 1000 osób)

4.      Zdefiniowanie badanej zbiorowości (wiek, płeć, wykształcenie, zamieszkanie, wysokość zarobków itp.)

5.      Wybór metody doboru próby (poniżej rozszerzenie informacji)

6. 

Sprawa się bardziej komplikuje, gdy musimy wybrać metodę doboru próby w operacie losowania.

Metody doboru w operacie losowania,

tak jak wspomniałam wyżej trzeba będzie przyglądnąć się metodom doboru, a jest ich siedem:

1. Próba warstwowa,
2. Próba kwotowa,
3. Próba grupowa,
4. Próba losowo- grupowa,
5. Losowanie dwustopniowe,
6. Próba systematyczna,
7. Dobór celowy.

W kolejnych postach przedstawię kolejno metody, wyjaśniając zasady doboru próby i podając przykłady.

Zaczynamy:

v  Najprostsza z nich to metoda losowa. Jak sama nazwa wskazuje, jest to metoda losowa. Jednak w jaki sposób się to robi? Pomoże nam funkcja w EXELU (Każdy może być orłem, to nie jest trudne, ale trzeba mieć bazę danych w Exelu).

Przykład:

Na kogo wypadnie, na tego bęc ;) Baza danych to np. rejestr mieszkańców czy rejestr przedsiębiorców w KRS lub wg. REGON lub waszych klientów, których danne zgodnie z RODO pozyskaliście. Najważniejsze jest to, by baza była aktualna.

Mamy dowolny zbiór, a w nim konkretne dane uporządkowane np. od 1 do 10. W Exelu wpisujemy funkcje „ =LOS()” w kolumnie obok oraz zaznaczamy wszystkie elementy bazy i zatwierdzamy  przyciskiem „Enter”. Następnie sortujemy np. od A do Z. Ostatecznie kasujemy stworzoną przez nas kolumnę. Wynik sortowania masz gotowy.

Polecam filmiki na YouTube, pt. Losowe sortowanie danych.

Nie ma tu większej filozofii, więc jest krótko i na temat.

v  Następna metoda doboru próby losowej, to próba warstwowa.  Na czym polega tego typu losowanie?

Metoda polega na podziale całej populacji (czyli populacji generalnej) na tzw. warstwy lub klasy. Założenie jest takie, że każdy element warstwy lub klasy musi istotnie różnić się od siebie. Następnie każdy ten element zostanie wzięty pod uwagę w badaniu.

Przy tej okazji warto wyróżnić trzy rodzaje doboru losowania warstwowego:  dobór proporcjonalny, dobór nieproporcjonalny i dobór optymalny. Na ten moment tylko wspominam, a wrócę do tematu w innym poście.

Dlaczego stosuje się losowanie warstwowe?

Losowanie warstwowe stosuje się, gdy badana populacja charakteryzuje się dużym zróżnicowaniem i jednoczesnym występowaniem dużej liczby jednostek posiadających tę samą wartość zmiennej, a później wylosowanie z każdej z grup próbę. Ostatecznie suma wszystkich prób będzie stanowić próbę z populacji generalnej.

Jakie są przyczyny stosowania losowania warstwowego?

Badaczowi zależy, by zapewnić określonym grupom wystarczającej reprezentacji w próbie. Możemy podzielić populację na dwie lub więcej grup, według własnego klucza dla nas istotnego.

Przykład:

Dzielimy studentów na wyróżnione warstwy, czyli na reprezentatywne grupy studentów w Polsce: studentów uniwersytetów, studentów wyższych szkół, studentów z uczelni politechnicznych, studentów studiów podyplomowych, studentów na studiach pierwszego stopnia, studentów drugiego stopnia, studentów Akademii II wieku ;). Z pośród każdej warstwy wylosowano osobno jednostki do próby.